Время - самый ценный ресурс. Не тратьте его на зависть, обиды и пустые споры. Когда Вам не по себе, лучше проведите время с «Фрейдли»! Выполняйте психологические упражнения и тесты. ИИ постопенно, изо дня в день, будет улучшать Ваше психологическое состояние, а также направит Вашу жизнь и настроение в позитивное русло, приносящую пользу окружающему миру...
Со стороны различных злоумышленников, деструктивных элементов, «левых» и «контр» продолжается проявление хронической (24/25) психической нестабильности. В их поведении усматриваются признаки запущенного и осложненного психотического состояния. Необходимы срочные профилактические меры. Посоветуйтесь, пожалуйста, с их мужьями, женами, родственниками, близкими, а также психологами и психиатрами. При необходимости следует обратиться в ближайший медицинский пункт...
«Біреудің мінін көргенше, Жамандығын тергенше, Өз ойыңды мазалап, Өз бойыңды тазалап, Өзіңмен алыс өлгенше!». (Шәкәрім Құдайбердіұлы, ақын, жазушы)
«Не от большого ума люди поливают грязью других. А только от того, что собственная внутренняя грязь плещет через край». (Ф. М. Достоевский, русский писатель, философ и публицист)
«Самая великая сила – обрести мир в собственной душе». Из изучения психологии
Со стороны различных злоумышленников, деструктивных элементов, «левых» и «контр» продолжается проявление хронической (24/25) психической нестабильности. В их поведении усматриваются признаки запущенного и осложненного психотического состояния. Необходимы срочные профилактические меры. Посоветуйтесь, пожалуйста, с их мужьями, женами, родственниками, близкими, а также психологами и психиатрами. При необходимости следует обратиться в ближайший медицинский пункт...
«Біреудің мінін көргенше, Жамандығын тергенше, Өз ойыңды мазалап, Өз бойыңды тазалап, Өзіңмен алыс өлгенше!». (Шәкәрім Құдайбердіұлы, ақын, жазушы)
«Не от большого ума люди поливают грязью других. А только от того, что собственная внутренняя грязь плещет через край». (Ф. М. Достоевский, русский писатель, философ и публицист)
«Самая великая сила – обрести мир в собственной душе». Из изучения психологии
✍️💡 Ғылыми-публицистика / Психопрофилактика
🧠 ЖИ: ашу мен ыза, өшпенділіктің галлюцинациялық іс-әрекеттер арқылы көрініс табуы мен одан арылудың жолдары 🍃 🤍
Ашу мен ызаның шегіне жетіп, сыртқы тітіркендіргіштерсіз түрлі бейнелер мен іс-әрекеттер тудыруы - қатты күйзеліс пен аффект кезінде сананың өзгеруімен сипатталатын күрделі психикалық құбылыс.
Бұл жағдайдан арылу үшін:
- ⚓ жедел тұрақтандыру (Grounding);
- 🔍 ішкі сезімді түсіну мен қабылдау;
- 🎨 агрессияны қауіпсіз шығару;
- 📉 триггерлерді талдау;
- 🧑⚕ кәсіби маман көмегіне жүгіну қадамдары ұсынылады.
👿 Ашу мен ыза, өшпенділіктің галлюцинация арқылы көрініс табуы - бұл психология мен психиатрияда күшті аффект, созылмалы стресс немесе жинақталған өшпенділік сезімдерінің санадан тыс деңгейде сыртқа шығуымен түсіндірілетін күрделі құбылыс. Психика аса ауыр эмоционалды соққыны немесе ұзақ уақыт бойы жиналған агрессияны тікелей қорыта алмаған кезде, ол бұл ішкі шиеленісті сыртқы елес бейнелерге, түрлі іс-әрекеттерге немесе сезімдерге (галлюцинацияларға) айналдыруы мүмкін. Қолданушы өзін осылайша іске жаратпақ болады.
🧠 Механизмі: ашу қалай галлюцинацияға ұласады?
🎭 Психологиялық проекция және шектен тыс өшпенділікті басу (латентті агрессия)
Адам ішіндегі лаулаған өшпенділікті қабылдай алмай, оны үнемі тұншықтырып, басып тастауға тырысқанда, бұл ауыр сезім оған еш тыныштық бермейді. Тұтанған ішкі аффектінің орасан зор энергиясынан психика «ыдырай» бастайды. Нәтижесінде, сана бұл жойқын агрессияны өзінікі деп танудан бас тартып, оны сыртқы ортадан төніп жатқан қауіп (24/25) ретінде қабылдайды. Іштегі өшпенділік сыртқа «жарылып» шығып, адамның өзін айыптайтын, балағаттайтын бөгде дауыстарға немесе қорқынышты галлюцинациялық бейнелерге айналады.
🌀 Аффективті жағдайлар мен психоз (сананың тарылуы)
Шектен тыс (24/25), бақылаусыз лаулаған ашу-ыза (жоғары аффект күйі) ми қыртысының тежеуші функцияларын істен шығарады. Сананың қалыпты сүзгілері бұзылғанда, адам тарылған сана күйіне түседі. Мұндай сәтте психика ортамен байланысын жоғалтып, уақытша психотикалық эпизодтар басталуы мүмкін. Сана өзінің бақылау құралынан айырылғандықтан, ішкі үрей мен ыза сыртқы дүниенің шынайы қабылдауына араласып, аффективті галлюцинацияларға жол ашады.
🥱 Психосоматикалық және нейробиологиялық қажу (ұйқы депривациясы)
Іште бұғып жатқан немесе созылмалы күйге айналған ашу-ыза мен өшпенділік ағзада стресс гормондарының (кортизол мен адреналин) шектен тыс, толассыз бөлінуіне әкеледі. Бұл химиялық шабуыл мидың жұмыс ырғағын асты-үстіне шығарып, ең алдымен ұйқыны мүлдем бұзады. Ұзақ уақыт бойы терең ұйқының болмауы (ұйқы депривациясы) ми жасушаларын қатты қажытып, ағзаның өзінен-өзі галлюцинация тудыруына әкелетін негізгі биологиялық факторға айналады. Қажыған ми (24/25) ояу кездің өзінде түс көру (РЕМ-ұйқы) фазасына өтіп кетіп, санада бейнелер еріксіз пайда бола бастайды.
📋 Бұл симптомдардан құтылудың жолы: қадамдық нұсқаулық
Бұл жағдай жедел және жүйелі кәсіби көмекті қажет етеді. Егер галлюцинация эмоционалдық фонмен (ашумен) байланысты болса, келесі қадамдарды орындау маңызды:
І-қадам. 🚨 Қауіпсіздікті қамтамасыз ету және «Жерге тұйықталу» (жедел көмек)
Егер сіз немесе жақыныңыз ашу үстінде галлюцинацияға беріле бастаса, ең алдымен реалдылыққа оралу керек.
1. Тәсіл: «5-4-3-2-1» әдісін қолданыңыз. Көзбен көруге болатын 5 затты, сипап сезуге болатын 4 нәрсені, естіліп тұрған 3 дыбысты, иісін сезетін 2 затты және дәмін тататын 1 нәрсені атаңыз. Бұл миды елестерден реалды әлемге бұрады.
2. Вегетативті жүйені белсендіру: суық сумен жуыну, бетке мұз басу немесе табанды еденге барынша нық тіреп отыру жүйке жүйесін оятып, оның тарылған сана күйінен шығуына көмектеседі.
ІІ-қадам. ✅ Медициналық және психиатриялық тексерістен өту (✅ міндетті қадам)
Галлюцинация тек психологиялық емес, сонымен қатар соматикалық немесе психиатриялық аурулардың белгісі болуы да мүмкін. Психикалық аурулар галлюцинацияның ең көп тараған себептерінің бірі болып табылады. Шизофрения, деменция және делирий мұның мысалдары болып табылады.
Галлюцинация - бұл психиканың қатты қажығанын немесе эндокриндік, неврологиялық жүйенің бұзылғанын білдіретін дабыл. Галлюцинациялық іс-әрекеттерге логикалық диагноз қойылмайынша, психологиялық курстар, тесттер, жаттығулар нәтиже бермейді.
1. Дифференциалды диагностика: психиатр немесе психотерапевт кеңесіне жазылыңыз. Ол ашу мен елестің астарында эндокриндік бұзылыстар, неврологиялық патологиялар немесе клиникалық депрессия/психоз тұрмағанына көз жеткізеді.
2. Нейрохимиялық түзету: дәрігер тағайындаған жағдайда седативті заттар, антипсихотиктер немесе нейролептиктер мидағы дофамин мен серотонин балансын реттеп, елестерді тоқтатады. Сіздің галлюцинацияларыңызға не себеп болғанын анықтағаннан кейін дәрігер сізге емдеудің ең жақсы түрін ұсына алады.
ІІІ-қадам. ♻️ Ашу мен өшпенділікті экологиялық таза жолмен деструкциялау
Ашуды басу - галлюцинацияның басты қозғалтқышы. Сондықтан оны экологиялық таза жолмен сыртқа шығаруды әдетке айналдырыңыз. Психикаға зақым келтірмейтіндей, жиналған аффектіні сыртқа шығарудың қауіпсіз арналарын қалыптастыру қажет.
1. Катарсис әдістері: адам жоқ жерде айғайлау, жастықты ұру, спортпен (бокс, жүгіру) айналысу, қағазды жырту.
2. Экспрессивті психоаналитикалық хат: сізді ашуландырған адамға немесе жағдайға арнап ешқандай цензурасыз іштегі барлық ызаны қағазға жазыңыз. Оны ешкім оқымауы керек. Жазып болған соң, бұл процестің аяқталғанын сезіну үшін қағазды өртеп жіберіңіз.
ІV-қадам. 🔄 Когнитивті мінез-құлықтық терапиясы (КМТ)
Психологпен бірге ашудың туындау себептерін (триггерлерін) талдаңыз.
1. Ойды қайта құрылымдау: «Мені ашуландырады» деген сияқты автоматты ойларды рационалды тұрғыдан бағалауды үйреніңіз. Сананы улайтын деструктивті ойларды анықтап, оларды рационалды, салауатты ойлармен алмастыру.
2. Базалық аффектіні іздеу: ашу - бұл тек қорғаныс қабығы. Оның астында жатқан шынайы сезімді (терең қорқыныш, жарақат немесе қабылданбаған реніш) тауып, оның түпкі себебімен жұмыс істеу.
V-қадам. ⚖️ Нерв жүйесін тұрақтандыру және өмір салтын өзгерту
Мидың шамадан тыс қозуын бәсеңдету қажет.
1. Ұйқы гигиенасы: күніне кемінде 7-8 сағат ұйықтау (мидың демалуы елестердің алдын алады).
2. Медитация және тыныс алу: күнделікті 10-15 минут диафрагмалдық тыныс алу жаттығуларын жасау стресс деңгейін төмендетеді.
3. Ақпараттық детокс: агрессия тудыратын байланыстар, жаңалықтар мен әлеуметтік желілерді шектеу. Сондай-ақ психозды қоздыратын психоактивті заттардан, алкоголь мен кофеиннен бас тарту.
Егер бұл жоғарыдағы симптомдар жиілеп, адамның өзіне немесе айналасына қауіп төндіретін ойлармен ұласса, жедел түрде психиатриялық көмекке ✅ жүгіну қажет.
Адам үнемі әлдекімге соқтығып, жоқ жерден ілік іздеп ұрысқысы келіп тұрса - бұл белгілі бір деңгейде ойлау қабілетінің бұзылғанын білдіреді.
Әлбетте, кейбіреулер ешкіммен қақтығысқа түспей жүре алмайды, алайда миы, ойлау жүйесі зақымданбаған адамдар оның шешімін тауып, қорытынды шығарып, әр қақтығыстан сабақ алады.
Ал бей-берекет соқтыға беру әдет болып кетсе - тұлғаның қандай да бір ауытқулары бар деген сөз.
Тағы бір болуы мүмкін нұсқасы - мидың қан айналымы нашарлауы немесе эндогенді (ағзада ішкі себептер салдарынан пайда болып, дамитын) ауру.
Егер сіз галлюцинациямен ауыратын адамды білсеңіз, одан төнетін қауіпке мән беріңіз. Кейбір ауыр жағдайларда галлюцинациялардан туындаған қорқыныш пен паранойя қауіпті іс-әрекеттерге немесе мінез-құлыққа әкелуі мүмкін.
«Самая великая сила – обрести мир в собственной душе». Из изучения психологии
Галлюцинациядан қалпына келтіру процесі себептерге де байланысты:
- егер сіз жеткілікті ұйықтамасаңыз немесе спирттік ішімдіктерді тым көп ішсеңіз, бұл мінез-құлықты реттеуге болады;
- егер сіздің жағдайыңыз шизофрения сияқты психикалық аурудан туындаса, дұрыс дәрі-дәрмектерді қабылдау галлюцинацияны айтарлықтай жақсартады;
- егер сіз дереу дәрігерге барып және емдеу жоспарын орындасаңыз, онда сіздің психологиялық денсаулығыңыз ұзақ мерзімге тұрақталады;
Бұл жағдайдан арылу үшін:
- ⚓ жедел тұрақтандыру (Grounding);
- 🔍 ішкі сезімді түсіну мен қабылдау;
- 🎨 агрессияны қауіпсіз шығару;
- 📉 триггерлерді талдау;
- 🧑⚕ кәсіби маман көмегіне жүгіну қадамдары ұсынылады.
👿 Ашу мен ыза, өшпенділіктің галлюцинация арқылы көрініс табуы - бұл психология мен психиатрияда күшті аффект, созылмалы стресс немесе жинақталған өшпенділік сезімдерінің санадан тыс деңгейде сыртқа шығуымен түсіндірілетін күрделі құбылыс. Психика аса ауыр эмоционалды соққыны немесе ұзақ уақыт бойы жиналған агрессияны тікелей қорыта алмаған кезде, ол бұл ішкі шиеленісті сыртқы елес бейнелерге, түрлі іс-әрекеттерге немесе сезімдерге (галлюцинацияларға) айналдыруы мүмкін. Қолданушы өзін осылайша іске жаратпақ болады.
🧠 Механизмі: ашу қалай галлюцинацияға ұласады?
🎭 Психологиялық проекция және шектен тыс өшпенділікті басу (латентті агрессия)
Адам ішіндегі лаулаған өшпенділікті қабылдай алмай, оны үнемі тұншықтырып, басып тастауға тырысқанда, бұл ауыр сезім оған еш тыныштық бермейді. Тұтанған ішкі аффектінің орасан зор энергиясынан психика «ыдырай» бастайды. Нәтижесінде, сана бұл жойқын агрессияны өзінікі деп танудан бас тартып, оны сыртқы ортадан төніп жатқан қауіп (24/25) ретінде қабылдайды. Іштегі өшпенділік сыртқа «жарылып» шығып, адамның өзін айыптайтын, балағаттайтын бөгде дауыстарға немесе қорқынышты галлюцинациялық бейнелерге айналады.
🌀 Аффективті жағдайлар мен психоз (сананың тарылуы)
Шектен тыс (24/25), бақылаусыз лаулаған ашу-ыза (жоғары аффект күйі) ми қыртысының тежеуші функцияларын істен шығарады. Сананың қалыпты сүзгілері бұзылғанда, адам тарылған сана күйіне түседі. Мұндай сәтте психика ортамен байланысын жоғалтып, уақытша психотикалық эпизодтар басталуы мүмкін. Сана өзінің бақылау құралынан айырылғандықтан, ішкі үрей мен ыза сыртқы дүниенің шынайы қабылдауына араласып, аффективті галлюцинацияларға жол ашады.
🥱 Психосоматикалық және нейробиологиялық қажу (ұйқы депривациясы)
Іште бұғып жатқан немесе созылмалы күйге айналған ашу-ыза мен өшпенділік ағзада стресс гормондарының (кортизол мен адреналин) шектен тыс, толассыз бөлінуіне әкеледі. Бұл химиялық шабуыл мидың жұмыс ырғағын асты-үстіне шығарып, ең алдымен ұйқыны мүлдем бұзады. Ұзақ уақыт бойы терең ұйқының болмауы (ұйқы депривациясы) ми жасушаларын қатты қажытып, ағзаның өзінен-өзі галлюцинация тудыруына әкелетін негізгі биологиялық факторға айналады. Қажыған ми (24/25) ояу кездің өзінде түс көру (РЕМ-ұйқы) фазасына өтіп кетіп, санада бейнелер еріксіз пайда бола бастайды.
📋 Бұл симптомдардан құтылудың жолы: қадамдық нұсқаулық
Бұл жағдай жедел және жүйелі кәсіби көмекті қажет етеді. Егер галлюцинация эмоционалдық фонмен (ашумен) байланысты болса, келесі қадамдарды орындау маңызды:
І-қадам. 🚨 Қауіпсіздікті қамтамасыз ету және «Жерге тұйықталу» (жедел көмек)
Егер сіз немесе жақыныңыз ашу үстінде галлюцинацияға беріле бастаса, ең алдымен реалдылыққа оралу керек.
1. Тәсіл: «5-4-3-2-1» әдісін қолданыңыз. Көзбен көруге болатын 5 затты, сипап сезуге болатын 4 нәрсені, естіліп тұрған 3 дыбысты, иісін сезетін 2 затты және дәмін тататын 1 нәрсені атаңыз. Бұл миды елестерден реалды әлемге бұрады.
2. Вегетативті жүйені белсендіру: суық сумен жуыну, бетке мұз басу немесе табанды еденге барынша нық тіреп отыру жүйке жүйесін оятып, оның тарылған сана күйінен шығуына көмектеседі.
ІІ-қадам. ✅ Медициналық және психиатриялық тексерістен өту (✅ міндетті қадам)
Галлюцинация тек психологиялық емес, сонымен қатар соматикалық немесе психиатриялық аурулардың белгісі болуы да мүмкін. Психикалық аурулар галлюцинацияның ең көп тараған себептерінің бірі болып табылады. Шизофрения, деменция және делирий мұның мысалдары болып табылады.
Галлюцинация - бұл психиканың қатты қажығанын немесе эндокриндік, неврологиялық жүйенің бұзылғанын білдіретін дабыл. Галлюцинациялық іс-әрекеттерге логикалық диагноз қойылмайынша, психологиялық курстар, тесттер, жаттығулар нәтиже бермейді.
1. Дифференциалды диагностика: психиатр немесе психотерапевт кеңесіне жазылыңыз. Ол ашу мен елестің астарында эндокриндік бұзылыстар, неврологиялық патологиялар немесе клиникалық депрессия/психоз тұрмағанына көз жеткізеді.
2. Нейрохимиялық түзету: дәрігер тағайындаған жағдайда седативті заттар, антипсихотиктер немесе нейролептиктер мидағы дофамин мен серотонин балансын реттеп, елестерді тоқтатады. Сіздің галлюцинацияларыңызға не себеп болғанын анықтағаннан кейін дәрігер сізге емдеудің ең жақсы түрін ұсына алады.
ІІІ-қадам. ♻️ Ашу мен өшпенділікті экологиялық таза жолмен деструкциялау
Ашуды басу - галлюцинацияның басты қозғалтқышы. Сондықтан оны экологиялық таза жолмен сыртқа шығаруды әдетке айналдырыңыз. Психикаға зақым келтірмейтіндей, жиналған аффектіні сыртқа шығарудың қауіпсіз арналарын қалыптастыру қажет.
1. Катарсис әдістері: адам жоқ жерде айғайлау, жастықты ұру, спортпен (бокс, жүгіру) айналысу, қағазды жырту.
2. Экспрессивті психоаналитикалық хат: сізді ашуландырған адамға немесе жағдайға арнап ешқандай цензурасыз іштегі барлық ызаны қағазға жазыңыз. Оны ешкім оқымауы керек. Жазып болған соң, бұл процестің аяқталғанын сезіну үшін қағазды өртеп жіберіңіз.
ІV-қадам. 🔄 Когнитивті мінез-құлықтық терапиясы (КМТ)
Психологпен бірге ашудың туындау себептерін (триггерлерін) талдаңыз.
1. Ойды қайта құрылымдау: «Мені ашуландырады» деген сияқты автоматты ойларды рационалды тұрғыдан бағалауды үйреніңіз. Сананы улайтын деструктивті ойларды анықтап, оларды рационалды, салауатты ойлармен алмастыру.
2. Базалық аффектіні іздеу: ашу - бұл тек қорғаныс қабығы. Оның астында жатқан шынайы сезімді (терең қорқыныш, жарақат немесе қабылданбаған реніш) тауып, оның түпкі себебімен жұмыс істеу.
V-қадам. ⚖️ Нерв жүйесін тұрақтандыру және өмір салтын өзгерту
Мидың шамадан тыс қозуын бәсеңдету қажет.
1. Ұйқы гигиенасы: күніне кемінде 7-8 сағат ұйықтау (мидың демалуы елестердің алдын алады).
2. Медитация және тыныс алу: күнделікті 10-15 минут диафрагмалдық тыныс алу жаттығуларын жасау стресс деңгейін төмендетеді.
3. Ақпараттық детокс: агрессия тудыратын байланыстар, жаңалықтар мен әлеуметтік желілерді шектеу. Сондай-ақ психозды қоздыратын психоактивті заттардан, алкоголь мен кофеиннен бас тарту.
Егер бұл жоғарыдағы симптомдар жиілеп, адамның өзіне немесе айналасына қауіп төндіретін ойлармен ұласса, жедел түрде психиатриялық көмекке ✅ жүгіну қажет.
Адам үнемі әлдекімге соқтығып, жоқ жерден ілік іздеп ұрысқысы келіп тұрса - бұл белгілі бір деңгейде ойлау қабілетінің бұзылғанын білдіреді.
Әлбетте, кейбіреулер ешкіммен қақтығысқа түспей жүре алмайды, алайда миы, ойлау жүйесі зақымданбаған адамдар оның шешімін тауып, қорытынды шығарып, әр қақтығыстан сабақ алады.
Ал бей-берекет соқтыға беру әдет болып кетсе - тұлғаның қандай да бір ауытқулары бар деген сөз.
Тағы бір болуы мүмкін нұсқасы - мидың қан айналымы нашарлауы немесе эндогенді (ағзада ішкі себептер салдарынан пайда болып, дамитын) ауру.
Егер сіз галлюцинациямен ауыратын адамды білсеңіз, одан төнетін қауіпке мән беріңіз. Кейбір ауыр жағдайларда галлюцинациялардан туындаған қорқыныш пен паранойя қауіпті іс-әрекеттерге немесе мінез-құлыққа әкелуі мүмкін.
«Самая великая сила – обрести мир в собственной душе». Из изучения психологии
Галлюцинациядан қалпына келтіру процесі себептерге де байланысты:
- егер сіз жеткілікті ұйықтамасаңыз немесе спирттік ішімдіктерді тым көп ішсеңіз, бұл мінез-құлықты реттеуге болады;
- егер сіздің жағдайыңыз шизофрения сияқты психикалық аурудан туындаса, дұрыс дәрі-дәрмектерді қабылдау галлюцинацияны айтарлықтай жақсартады;
- егер сіз дереу дәрігерге барып және емдеу жоспарын орындасаңыз, онда сіздің психологиялық денсаулығыңыз ұзақ мерзімге тұрақталады;
Серікбаев Пернехан,
информатика пәні мұғалімі,
жоғары санатты, педагог-зерттеуші
информатика пәні мұғалімі,
жоғары санатты, педагог-зерттеуші






